به گزارش جوان، سپري شدن اين روزها در مصر شايد پرتنشتر از روزهاي پيش از انقلاب باشد. در آن زمان همه مردم خواستار وقوع يك انقلاب با يك هدف بودند اما حالا يك دسته موافقان مرسي هستند، يك دسته مخالفان و حتماً دسته سومي هم به كساني تعلق دارند كه خواستار حضور در خيابانها به نفع هيچ گروهي نيستند. شنيدههاي ما از مصر حاكي از حساسيت ارتش نسبت به اين تظاهرات است. اگرچه پس از انقلاب 25 ژانويه تا كنون تظاهرات بسياري در مصر برگزار شده است و محمد مرسي، رئيسجمهور مصر ظاهراً به ديد همان تظاهرات به تظاهرات 30 ژوئن هم نگاه كرده اما ارتش ديروز احساس خطر كرد و در بيانيه اولش به مرسي هشدار داد كه اگر به خواستههاي مردم رسيدگي نكند، وارد عمل ميشود. اما پس از آنكه رسانههاي مختلف از اين بيانيه ارتش به عنوان احتمال «كودتاي ارتش» ياد كردند، ارتش دومين بيانيهاش را صادر و در آن ضرب الاجل 48 ساعته به دولت مصر را تكذيب كرد ضمن اينكه بر احساس خطرش نسبت به جنگ داخلي تأكيد ميكند. بيبيسي مينويسد؛ اگرچه اين بيانيه منظور خود از مطالبات مردم را مشخص نكرده، اما خواسته اصلي دهها هزار تن از مخالفان محمد مرسي كه روز يكشنبه در ميدان التحرير قاهره و برخي شهرهاي ديگر مصر دست به اعتراض زدند، كنارهگيري آقاي مرسي از سمت رياست جمهوري بوده است. در عين حال ديروز شبكه تلويزيوني الميادين خبر داد؛ نيروهاي مسلح مصر براي استقرار در قاهره (پايتخت) و ديگر شهرهاي اين كشور در صورت لزوم اعلام آمادگي كرد.
اوباما به مرسي چه گفت؟
دفتر رئيسجمهوري مصر ديروز پس از بيانيه ارتش با صدور بيانيهاي با اشاره به سقوط حسني مبارك، رئيسجمهور سابق مصر و برگزاري انتخابات رياست جمهوري پس از او گفته است كه انتخاب رئيسجمهوري به منزله «مهمترين دستاورد انقلاب ژانويه ٢٠١١» است و هشدار داده كه اجازه نخواهد داد «زمان به عقب برگردانده شود.» همچنين گزارش شده است كه مرسي در تماس تلفني با باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا، شرايط مصر را مورد بررسي قرار داده است. اوباما به مرسي گفته كه دموكراسي چيزي بيش از انتخابات صرف است و اين است كه تضمين شود صداي مرد شنيده ميشود و حكومت نيز نماينده آنان است. كاخ سفيد در بيانيهاي اعلام كرد كه رئيسجمهور امريكا با محمد مرسي تماس گرفت تا نگراني امريكا از تحولات مصر را بيان كند. اوباما از مرسي خواسته كه گامهايي براي پاسخ به نگرانيهاي مردمي كه در خيابان هستند بردارد. سايت اليوم السابع نيز از قول منابع آگاه نقل كرد كه مرسي به اوباما گفته افرادي كه در ميدان التحرير هستند از 160 هزار نفر بيشتر نيستند. اوباما به مرسي گفته است كه دموكراسي چيزي بيشتر از انتخابات است. مرسي نيز تأكيد كرد كه دولت و نهادهاي حكومتي كاملاً به قانون اساسي پايبند خواهند بود و براي گذار كامل مصر به دموكراسي تمام تلاش خود را خواهند كرد.
اين در حالي است كه خبرگزاري رسمي آناتولي تركيه به نقل از يك منبع آگاه مصري نوشت: دولت امريكا از ارتش مصر خواست تا اداره كشور را به عهده گيرد و تا زمان برگزاري انتخابات پارلماني و اعلام انتخابات رياست جمهوري زودهنگام، محمد مرسي را به عنوان رئيسجمهور نمادين نگه دارد. اما ارتش مصر به گفته منبع مزبور، با اين درخواست واشنگتن مخالفت كرده است. از سوي ديگر در همين راستا ژنرال مارتين دمپسي، رئيس ستاد مشترك ارتش امريكا با سرلشكر صدقي صبحي، فرمانده ستاد مشترك ارتش مصر تماس گرفت و دو طرف درباره تحولات مصر و بيانيه صادر شده از سوي نيروهاي نظامي اين كشور بحث و تبادل نظر كردند. براساس اعلام وزارت دفاع امريكا، دو طرف با تأكيد بر ضرورت حفظ جان شركتكنندگان در تظاهرات مسالمتآميز مصر بر نقش قانون براي پايان دادن به اختلافات تأكيد كرد.
الميادين اما گزارش داد كه «محمد مرسي» رئيسجمهور مصر در حال بررسي موضوع برگزاري همهپرسي ظرف شش ماه آينده در مورد ابقاي وي در رياست جمهوري است.
شكاف در اخوان
وضعيت به قدري مخاطرهآميز شده است كه خود اخوانيها هم دچار شكاف شدهاند. در حالي كه ديروز تقريباً تمام اعضاي كابينه محمد مرسي استعفا دادند و حتي هشام قنديل، نخست وزير هم رئيسجمهور را تنها گذاشت، حتي بخشي از گروه اخوان خواستار كنارهگيري دولت شدند. رسانههاي خبري مصر گزارش دادند وزراي خارجه، گردشگري، امور پارلماني، ارتباطات و محيط زيست، مشاور حقوقي وزير دارايي مصر، وزراي نفت و برنامهريزي از سمت خود استعفا دادهاند. بر اساس اين گزارش «هشام قنديل» نخستوزير مصر بر مخالفت با پذيرش استعفاي اين وزرا اصرار دارد و دليل مخالفت خود را تداوم ثبات نظام برشمرد. «اعلا الحديدي» سخنگوي نخست وزير مصر نيز استعفا داد.
روزنامه الحيات ديروز در گزارشي اعلام كرد: برخي رهبران اخوانالمسلمين در پي تشديد بحران سياسي در مصر بر لزوم كنارهگيري از قدرت تأكيد كردهاند. يك مقام ارشد اخوان كه نامش فاش نشده در اين باره اظهار داشت: هم اكنون برخي از رهبران بر لزوم كنارهگيري از قدرت در راستاي حفظ جايگاه اخوان، پاسخ دادن به مطالبات مردمي و برقراري آرامش سياسي در كشور تأكيد دارند. وي تأكيد كرد: اين قشر از رهبران اخوانالمسلمين به افق آينده اين گروه در مصر نگاه دارند. آنها معتقدند حتي بركناري «هشام قنديل» و تغيير هيئت وزيران گزينه مناسبي براي پاسخگويي به مطالبات مردمي نيست و اگر جريانهاي مخالف رياست جمهوري را ميخواهند بايد اين پست را به آنها واگذار كرد. در اين ميان منابع امنيتي مصر فاش كردند، دفتر رياست جمهوري اين كشور تهديد كرده است كه اگر وزير كشور مصر موفق به تأمين امنيت مقرهاي اخوانالمسلمين نشود وي را زنداني خواهد كرد.
ادامه تظاهرات و نگرانيهاي بيرون مرز
همزمان گزارش شده است كه در شهرهاي مختلف مصر، طرفداران رئيسجمهوري به راهپيماييهايي در حمايت از او دست زده و مخالفت خود را با هرگونه فشاري براي كنارهگيري رئيسجمهوري اعلام داشتهاند. براي سومين روز متوالي طرفداران محمد مرسي با برگزاري تظاهرات در برابر دانشگاه قاهره حمايتشان را از رئيسجمهوري مصر اعلام كردند. روزنامه مصري اليومالسابع نوشت، طرفداران محمد مرسي، رئيسجمهوري مصر ديروز (سهشنبه) براي سومين روز با تجمع در مقابل دانشگاه قاهره حمايتشان را از وي اعلام كردند. در طرف مقابل اما در ميدان النهضه نيز جمعي از مخالفان محمد مرسي با سر دادن شعارهاي «سيسي سيسي مرسي، رئيسجمهور من نيست» و «لااله الاالله مرسي دشمن خداست» خواهان بركناري محمد مرسي از سمتش شدند.